>/#Observ
25 maart 2016

#
lustWarande, De oude Warande, Tilburg
Hybrids (23 juni – 23 sept 2018)

Van ‘adembenemend’ (bijvoorbeeld K27 van Berline de Bruyckere in 2000 (afb. paard in boom) tot ‘oh, nou ja, …’ (Simon Denny, Real Mass Entrepreneurship in 2017, een ‘kastje’ of Timur Si-Qin, een ‘steentje’. De fantastische ‘duiding’ van de tentoonstelling wordt, mijnsinziens, totaal niet waargemaakt en vind ik in de Oude Warande helaas niet terug.
Hybrids vindt plaats in de parkomgeving van Lustwarande, waarbij verwacht werd dat het contrast tussen de ‘natuurlijke elementen’ en de kunstwerken bijna niet groter leek te kunnen zijn. Ondanks hybride productieprocessen, waarbij digitale en analoge technieken in allerlei combinaties vermengd zijn, en het gebruik van sterk contrasterende materialen en vormen, waarbij industrieel tegenover organisch geplaatst wordt, vakmanschap tegenover DIY, lijkt de openbare ruimte van de parkomgeving de beschouwing en duiding van de werken te dwingen in de richting van klassieke sculptuur. De sculpturen en installaties zijn fysieke entiteiten, die wonderwel samengaan met de context waarin ze gepresenteerd worden. Tegelijkertijd wordt de relatie die de werken met deze omgeving hebben benadrukt: de Antropocene wereld, waarin natuur en cultuur, organisch en industrieel, digitaal en analoog één entiteit vormen. Locatie en werken verlenen elkaar hierdoor uiteindelijk extra zeggingskracht.”
In werkelijkheid is het een leuke wandeling, met een extraatje, maar ook niet meer dan dat (weinig werk, erg verspreid, verstopt soms bijna, weinig verrassend en van overrompeling is géén sprake meer)!
Afbeeldingen: bovenste afb, Berline de Bruyckere, 2000 en verder zes van de tien tentoongestelde werken, 2018.



#
Viva Arte Viva
57.Esposizione Internationale d’Arte
BIENNALE ARTE 2017
Venezia


Nederla

#
Viva Arte Viva
57.Esposizione Internationale d’Arte
BIENNALE ARTE 2017
Venezia


Nederlands paviljoen, Cinema Olanda, Wendelien van Oldenborgh
Op de tropische zaterdag van 24 juni jongstleden, in de prachtige schaduwrijke Gardine, heb ik het Nederlands paviljoen bezocht. In de ochtend nog, na het paviljoen van Spanje en België die in hetzelfde laantje liggen, als derde paviljoen en dus nog fris van lijf en geest. Ik ken, van eerdere bezoeken, het paviljoen goed en ben steeds benieuwd hoe het (weer) is aangepast aan de nieuwe expositie. Op zich heeft het paviljoen – naar een ontwerp van G. Rietveld uit 1953 – niet veel nodig, met zijn heldere architectuur, de frisse uitstraling en het licht dat zo mooi naar binnen kan schijnen. Eén van de vorige keren, in 2013, was ik blij verrast met de ‘beeldende’ tentoonstelling van Mark Manders, met subtiel licht door het afplakken van de ramen met ‘Fake Newspapers’ (offset print on paper, cellotape) en de heldere lichte ruimten. Nu ‘video’, of beter ‘Cinema Olanda’, met filmloops, twee lenticulaire prints en een film in een ruimte met gekleurde schotten en een houten tribune als in een biscoop. Door de recensies uit NRC en de Volkskrant was ik niet optimistisch, zag er eerlijk gezegd wat tegen op, met mogelijk een lange zit in een kaswarme ruimte. En om de woorden van Rutger Pontzen te gebruiken (De Volkskrant, donderdag 11 mei 2017, Recensie) “Het werkt voor geen meter!”, wat geldt voor het inhoudelijke deel (film, filmloods en de twee foto’s); de ruimte is en blijft ook hier weer sterk (overeind). Want bij de films denk je, zelfs met voorkennis, waar gaat dit over? Of heb ik misschien toch teveel last van kijkhaast?
Maar bij een echt goede inzending kom je een paviljoen binnen, kijkt rond, en wil er direct meer van weten. Zo werd ik, bij het Zwitserse paviljoen bijvoorbeeld, naar binnen getrokken en kwam, in de hoofdruimte, bij een film over Flora Mayo, een onbekende Amerikaanse kunstenaar, die in de jaren twintig van de vorige eeuw in Parijs studeerde en daar de geliefde werd van de van oorsprong Zwitserse beeldhouwer Alberto Giacometti. Het filmdoek heeft twee kanten. Aan de ene zijde zien we in zwart-wit het verhaal van de gelukkige Flora met Alberto in haar atelier, aan de andere kant zie je een interview met de 81-jarige David Mayo, haar zoon. Hij kwam in een biografie van Giacometti een foto van zijn moeder tegen en ontdekte zo wie zijn vader moest zijn. Het is een droevig verhaal, maar zo prachtig verteld, iedereen blijft zitten en verlaat ‘bewogen’, mijmerend het paviljoen. Is het een documentaire of is het kunst? Eigenlijk is het, voor mij, eerder een ‘gedramatiseerde’ documentaire. Maar de makers (Teresa Hubbard en Alexander Birchler) weten wel hoe je via beelden en interviews een verhaal moet vertellen, en dat kun je van Wendelien van Oldenborgh niet zeggen.
[Beeld: .NL / Paviljoen 2013 en 2017, beide 4 afbeeldingen / .CH / 2 afbeeldingen]


BIENNALE ARTE
2017


Top Biënnale! Ruim opgezet, rustig, prettig, … met heel veel kunstgenot: VIVA ARTE VIVA, zowel in de Arsenale als de Padiglione Centrale.
Top-drie Partecipazione Nazionali:


.GB / The sculptor Phyllida Barlow (71) is to represent Britain at the Venice Biennale this year. Barlow’s colossal sculptures are made of commonplace materials, often recycled timber, plywood, cardboard and plaster.

.FR / Studio Venezia, een vervreemdende constructivistische ruimte die doet denken aan de MERZbau van Kurt Schwitters.

.GE / Vajiko Chachkhiani represents Georgia. The project is entitled “A Living Dog in the Midst of Dead Lions” and consists of a small, abandoned wooden hut, which as been found in the Georgian Countryside. The hut contains all the objects that could be found in a typical dwelling, such as furnitures, and images of daily use objects. As the artist stated: “Through my sculptures and installations, I seek to address psychological conditions such as loneliness, violence and angst and to interweave them with topics from religion, politics, literature, and poetry”.

Afschrikwekkend paviljoens:

.IT / Imitazione di Cristo (The Imitation of Christ) by Roberto Cuoghi, the first of the three installation presented in the pavilion, investigates the transformation of matter and the fluid concept of identity though a research on the historical depiction of Christ in Italian art. The entrance space of the Italian pavilion has been transformed into a sort of workshop, a factory which produced devotional statues inspired by the De Imitatione Christi, a medieval text describing the path to achieve a state of ascetic perfection. The statues of Christ manufactured in the workshop are then moved to an array of tables positioned inside a long tunnel made in transparent plastic, thus creating a sequence of “bodies” in progressing conditions of deterioration and crumbling of the matter. The statues, almost decomposed, are subsequently “dried” in an oven to stop their decay. Finally, the remains of the figures, distorted and broken to pieces, are re-composed and arranged on a long, dark wall at end of the gallery.

.DE / Het Duitse paviljoen is een glazen Spergebiet, bewaakt door honden. Isolement, leegte, angst, gevangenschap, … de boodschap is duidelijk voelbaar.

#
De maakbare natuur

Als de mens natuur wil, dan kan hij dat krijgen. Als startschot hoeven we slechts de culturele belemmeringen voor natuurlijke processen weg te halen. Dus graven bulldozers geulen om oude rivierlopen te herstellen en worden oude bossen met ‘exotische’ bomen gekapt om ruimte te maken voor verloren gegane inheemse soorten.

De gedachte van een ‘maakbare natuur’ heeft in Nederland vanaf einde negentiende eeuw, met de opkomst van de natuurbeweging, langzaam wortel geschoten. Aanvankelijk stond natuurbehoud centraal, maar gezien de snelle verdringing van het woeste landschap in het begin van de twintigste eeuw en de rigoureuze verandering van het historische cultuurlandschap door de naoorlogse ruilverkaveling, is het creëren van nieuwe en verloren gegane natuur steeds belangrijker geworden. Tegenwoordig is dit in de natuurontwikkelingsvisie nog steeds een zeer belangrijk element. Door het uitzetten van otters, bevers en andere verdwenen inheemse soorten hoopt men iets van de oude biodiversiteit te herstellen. Dit soort maakbaarheidsexperimenten wordt vaak ter discussie gesteld, soms omdat ze mislukken en soms omdat ze illusies lijken na te jagen. Maar deze discussies verhullen tegelijkertijd waar het, ook vanuit een historisch perspectief, om gaat. Niet de natuur sec staat voorop, zoals dat in grote natuurgebieden elders in de wereld vaak wel geldt, maar de functionele ruimtelijke indeling van het land. Daarna volgt pas de vraag over de wijze waarop allerlei vormen van natuur (behoud, reconstructie of vernieuwing) daarbinnen kunnen worden verwerkelijkt. Daardoor is natuurontwikkeling in de eerste plaats een strijd om de beperkte ruimte en in de tweede plaats een strijd om een gedeelte van die ruimte op andere dan op economische rendementscijfers gebaseerde principes in te richten. De vraag hoe de natuur kan worden ingepast in het cultuurlandschap van Nederland leidt tot de paradox dat natuurlandschap in Nederland goed en wel beschouwd ook cultuurlandschap is geworden.
> de maakbare natuur.pdf


#

De maakbare natuur
Poelenproject Stadsbos013

Aanleg van poelen voor behoud van bijzondere diersoorten (o.a. vlinder- en bijen(lint))


#
Een stralend grijze dag op het strand
Floris Arntzenius, Strand bij Scheveningen, 1900-1910

strandbijscheveningen

De schilder van dit strandtafereel, Floris Arntzenius (1864-1925), schreef eens aan zijn vrouw: “Ik wou dat het morgen grijs weer was.” Hij hield van grijs, regenachtig weer. Dan was het strand misschien wel op z’n mooist, zoals op dit schilderij. Arntzenius schilderde ‘Strand bij Scheveningen’ op zo’n grijze dag dat zand, zee en lucht in elkaar overvloeien. Door de twee vrouwen op de voorgrond, die met de rug naar de kijker zitten, heeft het schilderij ook iets mysterieus. Er spelen geen kinderen om hen heen. De vrouw links lijkt verdiept in een boek, de andere gaat verscholen achter een paraplu of parasol. Door de leegte van het strand met in de verte alleen een paar schimmige figuren krijgt het schilderij bijna iets abstracts. Het is een klein meesterwerk.
(GoTO> Museum Gouda)

westhoek01
westhoek02

westhoek03
Drie foto’s, Westhoek, 27 juli 2016 11:04-11:21.
#
Lenticulair drukwerk, 3d
Spectaculair met eigen beeld(en), of toch te gekunsteld, zelfs kitsch? Beter ingetogen schilderen, met zweem van materiaal en neigend naar abstractie? Als (eigen) kaart toch wel leuk, maar enkel betaalbaar in grote oplagen. Een print van een schilderij of tekening werkt evenzeer. Afbeeldingen: 3d-kaarten van nederlandse schilders, Uitgeverij Van der Meulen (de kaarten komen tot ‘leven’ door hun diepte) / kaart van werk van Paul Delvaux, La plage de St-Idesbald, 1948 / Watercolour on paper / expo thuis in ‘vitrine’-kast >
museum
delvaux
expo

#
Regina Puglia 0064035, 0064490,  . . .

Oude (Spaanse) reus in je tuin

Particulieren, gemeenten en bedrijven in Noord Europa, Amerika en de Golfstaten geven hun tuin, patio of kantoor graag een mediterraan tintje met de olea europaea die onder meer symbool staat voor vrede. De bomen worden gekweekt in Spanje en andere mediterrane landen. De oudere exemplaren – enkele van de verhandelde bomen zijn meer dan duizend jaar oud – zijn afkomstig van bestaande olijfboomgaarden. Zo zou een Franse miljonair 65.000 euro hebben neer geteld voor een meer dan duizend jaar oude boom uit Portugal. In Spanje groeit het verzet tegen de verkoop van de honderden jaren oude bomen. Een petitie die het Europese Parlement oproept om de verkoop van deze oude bomen te verbieden, heeft inmiddels bijna 15.000 handtekeningen opgeleverd.  (…) “De export van deze boeken is vergelijkbaar met de verkoop van historische Spaanse kerken aan rijke Amerikanen 150 jaar geleden. Alleen is het nu ons natuurlijke erfgoed dat wordt verkwanseld. Deze bomen zijn ouder dan de meeste kathedralen en musea en toch worden ze niet beschermd. Het resultaat is dat je de oude bomen nauwelijks meer ziet.” (…) Het probleem beperkt zich niet tot Spanje. Ook in Portugal, Griekenland en andere mediterrane landen speelt het. Een aardige bijverdienste, maar de eigenaren ontvangen vaak maar een fractie van de prijs die er uiteindelijk voor wordt betaald; lucratieve winst voor de tussenhandel. Veel kopers voelen zich echter niet aangesproken en vinden dat er op al die miljoenen bomen heus nog genoeg oude overblijven.

 

Ja, ja, maar ze horen hier niet thuis, maar dáár en het is fantastisch om uren tussen de olijfbomen door te rijden. En dan moet je de bomen ‘vastleggen’, je ontkomt niet aan fotograferen …

olijven

olijven

Zie ook foto’s: GoTO> F/#Puglia/Basilicata (scroll naar Puglia0064035)

Olijfbomenpest
Juist in het gebied van de foto’s (Puglia, mei 2012) – het Zuid-Italiaanse Puglia en Lecce – moesten vorig jaar (2015) duizenden olijfbomen worden vernietigd. De bomen waren getroffen door een besmettelijke ziekte, de olijfbomenpest (Xylella fastidiosa). De pest kan namelijk ook andere gewassen als druiven, citrus-, perzik- en amandelbomen besmetten, die voor Zuid Europa belangrijk zijn.

[Met gebruik van dagblad Trouw, artikel, ma 1 febr 2016, duurzaamheid en natuur / Oude (Spaanse) reus in je tuin]

olijven
Poster / 250 grams papier houtvrij gesatineerd mc (glanzend) / A0 (1185 x 1750 cm) / oplage ongelimiteerd.

#
Een ode aan de kust (voor het te laat is)

Minister van Asfalt Schultz van Haegen-Maas Geesteranus ziet af van haar plan de Nederlandse kust op te offeren aan particulier winstbejag. Het plan zou de nekslag zijn geweest voor de natuur aan onze kust. Weliswaar werd er gesust dat het heus niet overal . . . en dat wij geen Belgische toestanden hoeven te vrezen, want Nederland blinkt toch uit in planologie? Oh ja? Nee, integendeel! Als gemeenten de vrije hand krijgen bij de bouw langs de kust biedt dat geen enkele garantie voor goede bouwplannen. De Nederlandse badplaatsen zijn allemaal volgezet met zo lelijk en goedkoop mogelijke blokkendozen. Hotels, appartementen, restaurants. Delen van onze kust zijn tot in lengte van dagen ontsierd door campings vlak achter de duinen. En overal asfalt natuurlijk, overal wegen en parkeerterreinen. Als mensen roepen dat Nederland vol is, kijk dan naar de vele voorbeelden van ondoordacht, onvoorzichtig en inefficiënt ruimtegebruik. Nergens vind je zoveel stallen, loodsen en bedrijventerreinen als in ons land. Wat zal er gebeuren als duinen en strand niet meer veilig zijn?  Een eeuwenoud landschap met zijn bijzondere natuurwaarden kan dan al snel in de knel komen. Sterker nog: stel de kust open aan de bouwers en uitbaters en er blijft niets van over!

Het mooiste strand van Nederland vind je tussen Renesse en Haamstede. Voor mij een onvergetelijke plek om steeds naar terug te keren en tevens onderwerp van mijn geschilderde landschappen: zie o.a. GoTO> S/#Westhoek, strand , GoTO> T&S/#studies.
Tot mijn schrik zag ik dat ook hier uitbreidingen en nieuwe initiatieven gepland zijn – www.beschermdekust.nl –, zoals op heel veel plaatsen langs de zeeuwse en verder Hollandse kust. De schrik slaat me om het hart. Het is tijd zich te laten horen, voor een statement: Handen af van zee, strand en duin – die zijn van ons allemaal! En ook ik heb me aangemeld als baywatcher . . .

[Met gebruik van diverse artikelen in dagblad Trouw en de website www.beschermdekust.nl]

strand

#
Bouwsels

calabria

[foto: Calabria, Parghelia, nabij Tropea / mei 2015] [twee schilderijen / GoTO> AanZee/Bouwsels]

Op het strand tref je vaak de ‘mooiste bouwsels’ aan. Van vissers, verkopers en verhuurders voor hun eenvoudige opslag en verblijf(?). Van ondernemers voor hun horeca-punt – ijs-, snackbar, restaurantje –. Maar door de bouwsels van de migranten staan deze strandbouwsels ineens in een ander daglicht. De vormovereenkomsten zijn duidelijk, maar het doel c.q. gebruik is oh zo verschillend. De (weet van de) ellende heeft blijvend de esthetiek verdrongen. Het is geen onderwerp meer van/voor mooie foto’s, maar enkel nog voor het beeld als informatiedrager, verhaler van het migrantenprobleem. Zie bijvoorbeeld: Refugee Republic, een fantastisch knap gemaakte en toegankelijke digitale documentaire, waarbij je als bezoeker door het vluchtelingenkamp Domiz in Noord-Irak loopt. Of eigenlijk door een tot in detail getekende versie daarvan. Af en toe komt een straat of bewoner tot leven via foto’s of filmpjes. [link naar Refugee Republic]

bouwsels
almeria
almeria
[foto’s: Costa de Almeria, Espana]

Foto’s, Justin Plunkett, Con/struct, Cape Town, 2014 >

afrika

Werk S/F/O / Louis van der Linden
[Works] [LOUIS VANDERLINDEN]